อย่ามองข้ามภาวะตาแห้ง

ภาวะผิวตาผิดปกติ (ocular surface disease = OSD) ซึ่งรู้จักกันหรือเรียกกันว่าภาวะตาแห้งนั้น พบได้มากขึ้นในสังคมที่ใช้ IT และผู้สูงอายุ ไม่เว้นผู้ป่วยที่มารับการผ่าตัดต้อกระจก ส่วนมากเป็นผู้สูงอายุ จึงมักมีภาวะตาแห้งร่วมด้วย โดยเฉพาะผู้หญิง อีกทั้งบางคนไม่มีอาการของตาแห้ง หรือไม่มีอาการผิดปกติใดๆ เลย จึงทำให้หมอไม่ใส่ใจเรื่องของผิวตา มีการศึกษาของ Gupta และคณะ พบภาวะตาแห้งในผู้ป่วยที่มารับการผ่าตัดต้อกระจก (ด้วยการวินิจฉัยอาศัยผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ โดยดู matrix metalloproteinases -9 และ tear osmolarity) ร่วมกับการตรวจผิวตาดำ พบมีเปอร์เซ็นต์สูงได้ถึง 80% ทั้งๆ ที่ไม่มีอาการผิดปกติของผิวตา

ความสำคัญของภาวะนี้ในผู้ป่วยกำลังจะรับการผ่าตัด

  1. ภาวะ OSD มีผลต่อการวัดกระจกตา (keratometry) ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของกระจกตา ซึ่งจำเป็นในการคำนวนกำลังแก้วตาเทียม การรักษาผิวตาให้สู่สภาพปกติจะได้มาซึ่งความแม่นยำของ keratometry ทำให้คำนวนกำลังแก้วตาเทียมได้ถูกต้อง ซึ่งในผู้ป่วยบางรายต้องเลื่อนการผ่าตัดเพื่อรักษาภาวะ OSD หลายสัปดาห์
  2. ภาวะ OSD นำมาซึ่งการไม่คงตัวของฟิลม์น้ำตา มีผลต่อสายตา แม้ว่าเราจะฝังแก้วตาเทียมกำลังที่ถูกต้อง ทำให้สายตาไม่ดีเท่าที่ควร
  3. การทำผ่าตัดต้อกระจกมักกระตุ้นให้เกิดภาวะ OSD ที่รุนแรงขึ้น ทำให้ผู้ป่วยมักจะโทษว่าเป็นเพราะการผ่าตัดของเรา
บทความโดย
ศ.พญ. สกาวรัตน์ คุณาวิศรุต
จักษุแพทย์ รพ. ตา หู คอ จมูก